| Projects |
مجموعه حقوقی پارسیلا برای تامین بخشی از اهداف و برنامههای مدنی و حقوقی خود، در حال حاضر در سه پروژه «مدیریت» یا «همکاری» میکند. مدیریت پروژه تاریخ شفاهی حقوق بشر در ایران را بر عهده دارد. برنامههای آموزشی-کاربردی خود را با «یک کلمه» دنبال می کند. و برای تدوین تاریخ شفاهی وکالت در ایران با مجموعه حقوقی «کافیلا» در ایران همکاری میکند.
The Parsi Law group is currently collaborating on several programs, including: the Iran Human Rights Oral History Project; the One Word applied training project; and the Iran Legal Profession Oral History, which includes production of legal volumes published by the CoffeeLaw legal firm.
تاریخ شفاهی حقوق بشر در ایران
پروژه «تاریخ شفاهی حقوق بشر در ایران» از طریق سلسله گفتگوهای اختصاصی با سه نسل از اعضای پنج گروهِ پژوهشگران، کنشگران، دادخواهان، روزنامهنگاران و نمایندگان سازمانهای حقوق بشری، در حال تدوین و ثبت است. با توجه به میانرشتهای بودنِ مفاهیم حقوق بشری و پیوند عمیق آن با حق دفاع شهروندان، سلسله گفتگوهای اختصاصی «تاریخ شفاهی حقوق بشر در ایران» که در ادامهی ثبتِ «تاریخ شفاهی وکالت در ایران» برنامهریزی شده است، با مدیریت سعید دهقان و با همفکری و همراهی مشاوران، تحلیلگران و ناظران مستقل در داخل و خارج از ایران انجام میشود.
با وجود نظرات مختلف درباره مبدا تاریخ حقوق بشر در ایران به تَبعِ سیر تحول تاریخی آن، رویکرد مورد نظر در تدوین این تاریخ شفاهی، در واقع روشی برای تبیین اهمیت و ضرورت مفاهیم حقوق بشری است که نه فقط با خوانشِ تاریخی معطوف به گذشته، بلکه مسیری برای ثبت و تدوین مفهوم حقوق بشر در ایرانِ ناظر به حال و آینده نیز هست. به این معنا، باب گفتگو با افراد از سه منظر باز شده است؛ مبدأ تاریخی حقوق بشر در ایران، چرایی اهمیت ثبت تاریخ شفاهی حقوق بشر در ایران و نیز هویتبخشی به مفهوم حقوق بشر از نگاه قربانیان در مسیر ثبت تاریخ شفاهی.
تاکید و تعهدِ مدیریت پروژه «تاریخ شفاهی حقوق بشر در ایران» به امکان بهرهگیری از این گفتگوها برای کمک به توسعه حقوق بشر و به ثمر نشستن جنبش دادخواهی در ایران باعث شد تا زمینههای رویکردی و کارکردی، شاخصهای اصلی در انتخاب چهرهها و فعالان مورد نظر باشد؛ «سیاست، جامعه مدنی، افکار عمومی، نظام قضایی، نهاد دانشگاه، سازمانهای بینالمللی، نهادهای اجرایی، جامعه وکالت و حقوق زنان و کودکان و پناهجویان و اقلیتهای دینی، قومی، جنسی و جنسیتی و…» محورهای اصلی و محتوایی مورد نظر بودند؛ محورهایی که به تعبیری مرکز ثقل بحثهای مطرح شده با گفتگو شوندگان در جلسات اختصاصی ثبت «تاریخ شفاهی حقوق بشر در ایران» بوده است.
اگرچه رویکرد کلی مجموعه «تاریخ شفاهی حقوق بشر در ایران» ثبت و مستندنگاری تاریخ مبارزات حقوق بشری و بررسی و تحلیل پیوندهای مفاهیم سیاسی و اجتماعی و صنفی با مسائل حقوق بشری با استناد به اندیشه و تجربه زیستهی پنج گروه مرتبط یعنی کنشگران، دادخواهان، پژوهشگران، روزنامهنگاران و نمایندگان سازمانهای حقوق بشری بوده است، اما وضعیت امروز جامعه ایران بهخصوص در یک دهه گذشته و عریان شدنِ هرچه بیشترِ صورتهای نقض حقوق ایرانیان، نگاه به آینده و بحث درباره راهکارهای عبور از بحرانهای پیشِ روی مبارزات آزادیخواهانه و جایگاه مفاهیم حقوق بشری را مهمتر از پیش کرده و از همین رو سازوکار محتوایی جلسات «تاریخ شفاهی حقوق بشر در ایران» تنها رویکردی «تاریخی» و صِرفِ ثبت و ضبط نبوده است.
در عین حال، با هدفِ ثبت روایتهای تاریخی و تحلیلی از تاریخ پرفراز و نشیب حقوق بشر در ایران که همواره قدرتها، آن را مصادره به مطلوب میکنند، سعی کردهایم در سه محورِ اصلی «حقیقت»، «واقعیت» و «چه باید کرد»، به سابقهها، تجربهها، چالشها، رویکردها، کارکردها، عملکردها و راهکارها بپردازیم. کما اینکه، شرح و بسط مفاهیم حقوق بشری در ایران در پیوند با مصائب و مشکلات امروز اقشار مختلف جامعه، بیش از پیش قابل تعمیم و گسترش است و تصمیم مدیریت پروژه «تاریخ شفاهی حقوق بشر در ایران» برای برگزاری این جلسات در یک فضای عمومی (کلابهاوس) نیز در همین راستا صورت گرفته است.
کتاب «تاریخ شفاهی حقوق بشر ایران» منتشر شد
مجموعه نخست | دادخواهان
این کتاب که به کوشش سعید دهقان زیر نظر مجموعه حقوقی-بينالمللی پارسیلا | Parsi Law Collective تهیه و تدوین شده، توسط «دانشگاه ایران آکادمیا» در هلند منتشر شده است.
در جلد نخست از این مجموعه کتابها، با ۱۰ چهره دادخواه از چهار دههی مختلفِ حکومت جمهوری اسلامی گفتوگو شده است:
مازیار ابراهیمی، حامد اسماعیلیون، مهدی اصلانی، لاله و لادن بازرگان، منیره برادران، منصوره بهکیش، جواد سلیمانی، پرستو فروهر، ایرج مصداقی، سوران منصورنیا
همزمان، ویدیوی راهنمای کاربردی و تحقیقی استفاده از سامانه «تاریخ شفاهی حقوق بشر ایران» که توسط «ایران آکادمیا» تهیه و طراحی شده در دسترس عموم قرار گرفته است.
با ما همراه باشید…
اخبار مربوط به تاریخ شفاهی حقوق بشر ایران» را در «یککلمه» دنبال کنید.
Oral History of Human Rights in Iran
In order to document the struggle for human rights in Iran, the Iran Human Rights Oral History project is conducting and recording a series of in-depth conversations with distinguished individuals of three generations from five different areas: researchers, activists, advocates, journalists, and representatives of human rights organizations.
The series of discussions, which embraces the interdisciplinary nature of human rights concepts, is managed by Saeid Dehghan, in partnership with consultants, analysts, and independent observers inside and outside Iran. The discussants have been chosen to represent a broad range of thematic and functional areas, and the focus of the discussions include politics, civil society, public opinion, the judicial system, academic institutions, international organizations, executive bodies, the legal community, the rights of women and children, refugees, and religious, ethnic, and sexual minorities.
The project seeks not only to document and examine the history of the human rights struggle in Iran based on the thoughts and lived experiences of the participants, it also aims to define the concept and importance of human rights in contemporary Iran from the viewpoint of the victims, and to embrace the importance of looking to the future, exploring how human rights are envisioned in the context of a future Iran and discussing solutions to challenges faced by the human rights movement in the country.
The goal of the Iran Human Rights Oral History project is to utilize these discussions to support the advancement of human rights and the realization of the human rights advocacy movement in Iran. The project’s sessions have been held in a public space (the online Clubhouse platform), to facilitate the expansion of the discussion on human rights in Iran.
یک کلمه
تیمی از وکلای حقوق بشر ایرانی، با تولید محتوای حقوقی و حرفهای در حوزه حق دفاع شهروندان، انتشار تجربههای عینی از شیوههای دفاعِ پروندههای حقوق بشری در شبکههای اجتماعی، و نیز برگزاری دورههای آموزشی-کاربردی، به دنبال همان «يك كلمه»ی قانون هستند. آنها به احترام حقیقت و در جستجوی عدالت و آزادی برای ایران و ایرانی، هدف اصلی خود را حمایت حقوقی از معترضان، مشاوره و آموزش کاربردی به کنشگران، و انتقال تجربه از وکلای حرفهای به وکلای جوان یا علاقمند به حوزههای حقوق بشری جهت دفاع از هموطنانِ تحت ظلم و تبعیض تعریف کردهاند.
در ادامه اعتراضات سراسری و نافرمانیهای مدنی در ایران، به ویژه بعد از شروع جنبش «زن، زندگی، آزادی»، برخی از وکلای جوان با مشاهده اقداماتی غالبا خشونتآمیز، غیرقانونی و غیرانسانی از سوی حکومت در برابر آزادیخواهی همنسلان خود، آمادگی خود را برای مشاوره، حمایت و دفاع از این معترضان جوان اعلام کردهاند. آنها با وجود آگاهی از موانع وکالت در ایران که همچون راه رفتن در میدان مین شده است، قصد دارند به جرگه وکلای حقوق بشری بپیوندند.
پارسیلا با همکاری وکلا و حقوقدانان ایرانی و با تولید محتوای حقوقی-حرفهای و تکنیکی در حوزههای مختلف حقوق بشر از جمله شیوههای تثبیت حق دفاع شهروندان، عبور از موانع وکالت در ایران، تضمین دادرسی عادلانه، عدالت انتقالی، و همچنین برگزاری دورههای آموزشی-کاربردی برای این گروه از وکلای جوان و علاقهمند، میخواهد انتقال تجربه از وکلای حرفهای به وکلای جوان را همچون دو امدادی جهت دفاع از هموطنانِ تحت ظلم و تبعیض به سرانجام برساند؛ چرا که میداند:
۱- در وضعیت فعلی ایران و با وجود نظام سیاسی مستقر و تمامی محدودیتها و موانع به وجود آمده جهت برقراری دادرسی منصفانه، اگر حق برخورداری از «وکیل مدافع» بیفایده و بیتاثیر بود، هرگز مقامات حکومتی و امنیتی در جمهوری اسلامی اینگونه با شیوههای غیرقانونی برای دسترسی شهروندان معترض به وکیل مستقل و منتخب، سد ایجاد نمیکردند.
۲- گرچه انجام حرفه وکالت در تمامی ساختارها و کشورها چیزی بیش از اِشراف بر قوانین است و وکالت و دفاع با آگاهی از علوم انسانی، در واقع یک هنر است، اما وکالت حقوق بشری در ساختار امنیتیِ نظام جمهوری اسلامی نیازمند آموزش تکنیکی و کاربردی و ارتقای تجربه و تسلط بر دانش پیچیدهتر برای موفقیت در کمک به شهروندان و همچنین صیانت از وکیل در امور حرفهای و یاریرسانی است.
۳- امر وکالت در پروندههای حقوق بشری که بخشی از آن دفاع از فعالان سیاسی، مدنی و صنفی یعنی دفاع از کنشگران جامعه مدنی است و بخش دیگر، دادخواهی مغضوبین و مظلومین از قدرتِ لجامگسیخته و تقویت مطالبهگری است، دارای ظرافتهای خاص بوده و وکیل مدافع مردم باید به مجموعه علوم انسانی اعم از علوم رفتاری، روانشناختی، امنیتی و نظایر آن اِشراف داشته باشد تا بتواند در میانِ شعلههای سرکش قدرتِ تمامیتخواه، هم خودش و هم موکل پناه آورده به خود را به سلامت به ساحل امن برساند.
۳- نظام سیاسی تمامیتخواه جمهوری اسلامی عامدانه ارتباط آموزگارانِ با تجربهی وکالت در حوزه حقوق بشر را با وکلای مستعد و علاقهمند قطع کرده و به شیوههای مختلف از جمله شایعهپراکنی و ایزولهسازی و تلاش جهت ارعاب، و از همه بدتر سپردن تریبونهای آموزشی به اشخاصِ همکار و مطیع و مامور، تلاش میکند این دانش و تجربه و مهارتها به وکلای علاقهمند منتقل نشود.
در نتیجه برآنیم در سلسله دروس حرفهای و محتوای کاربردی و آموزش نکته به نکتهی چگونگی انجام حرفهای وکالت در حوزه حقوق بشر، شیوههای رهایی از تلههای شخصی و کاری و چگونگی واکنش مناسب علمی در رویارویی با مدیریت امنیتی جهت صیانت از حقوق و آزادیهای فردی و اجتماعی را بیان کنیم تا مواضع آحاد جامعه بزرگ مدنی و استیلای نسل سوم حقوق بشر و تبلور همبستگی بین اقشار جامعه، تقویت شود. با ارسال پیامها و انعکاس نظرات و انتقال پرسشها ما را در این مسیر یاری کنید.
YEK KALAMEH (One Word: Law)
Parsi Law’s team of human rights lawyers, in pursuit of justice and freedom for all Iranians, have defined their primary goal as providing legal support to protesters, offering advice and training to activists, and passing on experience from professional lawyers to young colleagues and others interested in the field of human rights in order to better defend citizens who face oppression and discrimination. Toward this aim, our lawyers will produce professional legal content in the area of citizens' right to a legal defense, share firsthand experiences of human rights legal defense methods on social media, and organize applied training sessions in the legal defense of human rights.
Following widespread protests and civil disobedience in Iran, especially after the outbreak of the "Woman, Life, Freedom" movement, a number of young lawyers, who have observed the overwhelmingly violent, illegal, and inhumane actions by the government against their freedom-seeking peers, have declared their readiness to advise, support, and defend the protesters. Despite being aware of the challenges facing the legal profession in the Islamic Republic, which is likened to a minefield, these lawyers intend to join the ranks of colleagues who have chosen to defend human rights in Iran.
Parsi Law, in collaboration with Iranian lawyers and jurists, aims to transfer the experiences of professional lawyers to these young lawyers, thereby creating a lifeline for compatriots facing oppression and discrimination. Accordingly, ParsiLaw will produce professional and technical legal content in various areas of human rights, including methods of establishing the right of citizens to defense, overcoming advocacy obstacles in Iran, ensuring fair access to justice, and advancing transitional justice, and it will organize training courses for this group of young lawyers. Underlying these trainings are the following observations:
-
Despite all the obstacles to due process and fair trial in Iran, the right to an independent lawyer is important and can make a significant difference. If this was not the case, the Islamic Republic’s officials and security forces would not put so much effort to manipulate the legal procedures and make it so difficult for the defendants to obtain independent legal counsel.
-
In all countries, the legal profession is more than just an understanding of the laws; it is an art. Nevertheless, to be a lawyer defending human rights in the Islamic Republic requires specialized applied training, deep experience, and extensive knowledge of the specific judicial practices in the country in order to successfully defend citizens.
-
Being a lawyer in human rights cases and strengthening the right to seek justice, has unique complexities. The legal defender should have a comprehensive understanding not only of the law but also of behavioral sciences, psychology, and security matters, in order to be able to safely bring themselves and their clients to a secure place amidst the state’s power.
-
The Islamic Republic’s authoritarian political system deliberately cuts off the connection between experienced educators in human rights law and capable and interested lawyers. Using various methods, including intimidation, isolation, persecution, and granting educational positions to compliant and obedient individuals, it tries to ensure that this knowledge is not transferred to interested lawyers. This magnifies the need to strengthen young lawyers in the defense of human rights.
Consequently, through a series of professional and content-rich courses, Parsi Law will provide detailed guidance on how to practice human rights law, along with methods to escape professional pitfalls and respond effectively when faced with security officials. Through these course we aim to protect individual and societal rights and freedoms, strengthen civil society, and consolidate the next generation of human rights lawyers.
Parsi Law encourages you to support this endeavor by sending us your messages, views, and questions.
دادگاه تاریخ
«دادگاه تاریخ» یک مستند داستانی با رویکرد حقوقی است که به مفهوم عدالت انتقالی و چالشهای دادخواهی در ایرانِ پس از گذار سیاسی میپردازد. این اثر با بازسازی یک دادگاه بر اساس استانداردهای شناختهشده دادرسی عادلانه در حقوق بینالملل، روند رسیدگی به اتهامات یکی از قضات پیشین جمهوری اسلامی را بهصورت فرضی بازآفرینی میکند؛ فردی که بنا بر روایتهای مستند، در سالهای گذشته در بازداشت، شکنجه و صدور احکام متعدد اعدام نقش داشته است.
«دادگاه تاریخ» میکوشد پرسشی بنیادین را پیش روی مخاطب قرار دهد: جامعهای که از دل یک نظام سرکوبگر عبور میکند، چگونه با گذشته خشونتبار خود مواجه میشود؟ این فیلم با شبیهسازی یک موقعیت قضایی، مخاطب را در جایگاه ناظر و در عین حال داور قرار میدهد؛ موقعیتی که در آن مرز میان عدالت، انتقام، مجازات و بخشش به مسئلهای فردی و اجتماعی تبدیل میشود. هدف این اثر ایجاد بستری برای گفتوگوی عمومی درباره عدالت انتقالی، ثبت روایتها و تقویت ادبیات پاسخگویی در جامعهای است که با میراث نقض گسترده حقوق بشر روبهروست.
ایده اولیه این پروژه در جریان جنبش «زن، زندگی، آزادی» شکل گرفت؛ زمانی که سعید دهقان، وکیل حقوق بشر و نویسنده، طرح ایجاد یک «دادگاه مجازی» را برای نمایش اصول دادرسی عادلانه، حتی در رسیدگی به اتهامات متهمان به جنایت، مطرح کرد. این ایده بعدها به سناریوی فیلم «دادگاه تاریخ» تبدیل شد؛ تلاشی برای تبدیل خشم انباشته اجتماعی به فرآیندی حقوقی و مبتنی بر اصول شناختهشده بینالمللی.
فیلم «دادگاه تاریخ» برای نخستین بار در حاشیه نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در ژنو رونمایی شد و همزمان با آن، نشستی تحلیلی درباره عدالت انتقالی و مسئولیتپذیری در دوران گذار برگزار گردید. این پروژه با هدف گسترش گفتوگو درباره سازوکارهای کشف حقیقت، اجرای عدالت و تضمین عدم تکرار نقض حقوق بشر، بخشی از تلاشهای جامعه مدنی با مدیریت و تهیهکنندگی مجموعه حقوقی پارسیلا و کمپین حقوق بشر ایران، برای تقویت فرهنگ پاسخگویی و حافظه جمعی در مسیر دادخواهی است.
The Court of History
“The Court of History” is a legal docudrama that explores the concept of transitional justice and the challenges of accountability in Iran following a political transition. By reconstructing a courtroom based on internationally recognized fair trial standards, the film presents a hypothetical prosecution of a former judge of the Islamic Republic who, according to documented accounts, played a significant role in detention, torture, and the issuance of numerous death sentences in recent years.
Through the simulation of a judicial process, The Court of History raises a fundamental question: how does a society emerging from an authoritarian system confront its violent past? The film places viewers in the dual role of observer and juror, inviting them to reflect on the complex boundaries between justice, revenge, punishment, and forgiveness. The project aims to create a platform for public dialogue on transitional justice, documenting narratives of abuse while strengthening the language of accountability in a society grappling with the legacy of widespread human rights violations.
The initial concept for the film emerged during the “Women, Life, Freedom” movement, when human rights lawyer and writer Saeid Dehghan proposed the idea of a “virtual court” to demonstrate the principles of fair trial, even in the prosecution of individuals accused of serious crimes. This proposal later developed into the script and production of The Court of History, an effort to transform accumulated social anger into a legal process grounded in internationally recognized standards of justice.
The film The Court of History was premiered for the first time on the sidelines of the United Nations Human Rights Council session in Geneva. Alongside the screening, an analytical panel was held to discuss transitional justice and accountability during periods of political transition. The project, produced and managed by the Parsi Law Collective | PLC and the Center for Human Rights in Iran | CHRI, aims to expand dialogue on truth-seeking mechanisms, the delivery of justice, and guarantees of non-recurrence of human rights violations. It forms part of broader civil society efforts to strengthen a culture of accountability and collective memory in the pursuit of justice.